Veiligheidslichtschermen

Een veiligheidslichtscherm is een opto-elektronische beveiligingsinrichting die bestaat uit een zender en ontvanger die met infrarode lichtstralen een beveiligingsveld creëren. Wanneer een persoon of lichaamsdeel het veld onderbreekt, veranderen de veiligheidsuitgangen van status, zodat het veiligheidsgerelateerde besturingssysteem van de machine de vereiste veilige reactie kan initiëren.

Lichtschermen zijn geschikt wanneer frequente of onbelemmerde toegang tot een gevaarlijk gebied nodig is zonder een fysieke afscherming bij de toegang te gebruiken. Typische toepassingen zijn verpakkingsmachines, persen, robotsystemen, assemblagelijnen en transportsystemen. De geschiktheid moet worden bepaald aan de hand van de risicobeoordeling van de machine.

De resolutie bepaalt het kleinste object of lichaamsdeel dat de beveiligingsinrichting kan detecteren. Voor de Mechan Controls MLG-serie van Unique Safety Products:

14 mm – Vingerdetectie
30 mm – Hand- en lichaamsdetectie
70 mm – Lichaamsdetectie
2, 3 of 4 stralen – Toegangsbeveiliging

Een lichtscherm moet op voldoende minimale afstand van de gevarenzone worden geplaatst, zodat de gevaarlijke machinebeweging kan stoppen voordat een persoon het gevaar bereikt.

Bij de berekening wordt onder andere rekening gehouden met de stoptijd van de machine, de reactietijd van het lichtscherm, de naderingssnelheid, de resolutie en de wijze van nadering. EN ISO 13855 stelt eisen aan de positionering van beveiligingsinrichtingen ten opzichte van de nadering van het menselijk lichaam.

Muting is het automatisch en tijdelijk uitschakelen van de beveiligingsfunctie onder vastgelegde voorwaarden, doorgaans om materiaal een beveiligd gebied in of uit te laten gaan zonder de machine te stoppen.

Mutingsensoren kunnen bijvoorbeeld de vastgelegde volgorde herkennen van een pallet die door een opening in een transportsysteem beweegt, terwijl de detectie van personen gewaarborgd blijft. Het ontwerp en de implementatie van muting vereisen een zorgvuldige veiligheidsbeoordeling.

Een correcte installatie omvat meer dan alleen het monteren van de zender en ontvanger. Belangrijke aandachtspunten zijn de minimale veiligheidsafstand, de hoogte van het beveiligingsveld, de uitlijning, mogelijke toegang over of onder het lichtscherm, reflecterende oppervlakken, interferentie van andere optische apparaten en de mogelijkheid dat een persoon ongedetecteerd in het beveiligde gebied achterblijft.

Voor machineveiligheidstoepassingen binnen de EU/EER behoren EN IEC 61496-1 voor elektrogevoelige beveiligingsinrichtingen en EN ISO 13855 voor de positionering van beveiligingsinrichtingen op basis van naderingssnelheden tot de belangrijkste normen. De volledige veiligheidsfunctie kan daarnaast worden ontworpen en beoordeeld volgens EN ISO 13849-1 of EN IEC 62061.

Unique Safety Products specificeert de Mechan Controls MLG als een Type 4-veiligheidslichtscherm en vermeldt geschiktheid voor toepassingen tot PL e volgens EN ISO 13849-1 en SIL 3 volgens EN IEC 62061. Het vereiste Performance Level of SIL-niveau moet echter worden bepaald op basis van de risicobeoordeling van de machine en het ontwerp van de veiligheidsfunctie.